Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
Les amis du néerlandais - Vrienden van het Nederlands

De invloed van de vertaler

30 Août 2013 , Rédigé par Les amis du néerlandais - Vrienden van het Nederlands Publié dans #nederlandse taal

De invloed van de vertaler

door Miet Ooms

Het is intussen alweer zes jaar geleden dat ik mijn bestaan in loondienst inruilde voor eentje als freelancer: vertaler en taaldocent.
Een van de beslissingen die ik toen als vertaler moest nemen, waren de taalparen die ik zou opgeven. De brontalen spraken vanzelf: Duits en Engels. De doeltaal daarentegen, die voor een professionele vertaler eigenlijk de meest evidente zou moeten zijn, was voor mij minder voor de hand liggend. Het is namelijk zo dat een professionele vertaler altijd naar zijn of haar moedertaal vertaalt. Dat is de taal die je tot in je vezels beheerst, en waarvan je de fijnste nuances kent. Het is slechts weinigen gegeven om een vreemde taal op dat niveau te beheersen, en mij al helemaal niet. Maar wat moest ik precies als moedertaal opgeven: Nederlands, of Belgisch Nederlands/Vlaams?
Als ik helemaal eerlijk moest zijn, moest ik voor het tweede gaan, maar dat maakte mijn marktwaarde ineens een stuk minder interessant. Er werden zelden vertalingen gevraagd naar het Belgisch Nederlands (of het Vlaams). En met Nederlands werd toen zowel 'in het algemeen en voor het hele Nederlandse taalgebied' bedoeld als 'Nederlands Nederlands'. In het laatste geval werd dan meestal wel expliciet vermeld dat men een vertaler uit Nederland wilde, maar helaas niet altijd. Ik heb uiteindelijk altijd de twee vermeld: Nederlands (bedoeld: 'voor het hele taalgebied') en Belgisch Nederlands/Vlaams.
In het begin kreeg ik bijna nooit opdrachten naar dat BE-NL, en heel af en toe het verzoek een Nederlandse tekst te 'vervlaamsen' (= aan te passen voor het Belgische gedeelte). Meestal ging het dan over marketingteksten of presentaties die voor een Vlaams publiek bedoeld waren, en meestal moest er ook niet veel veranderd worden. Na enkele jaren kreeg ik plots van diverse klanten de vraag of er verschillen waren tussen het Nederlands in België en dat in Nederland, en of die verschillen groot genoeg waren om er in opdrachten rekening mee te houden (moeten er verschillende vertalingen gemaakt worden, is het noodzakelijk een vertaling aan te laten passen aan de andere variant, of kan het zo blijven?). Ik heb altijd naar alle eerlijkheid geantwoord dat er verschillen zijn, dat die niet zo groot zijn en zich vooral op woordenschatniveau situeren en dat het vooral afhankelijk is van de tekstsoort of er een aanpassing nodig was.
De afgelopen twee-drie jaar echter neemt het aantal opdrachten naar het BE-NL (zo wordt dat meestal aangegeven in de vertalerswereld) overduidelijk toe. Ik heb intussen zelfs enkele klanten voor wie ik de vertaler BE-NL ben en van wie ik dus niets meer krijgt dat naar het NL (of het NL-NL) vertaald moet worden. Het gaat ook al lang niet meer uitsluitend over marketingteksten en presentaties, maar ook over puur technische teksten waarin vrijwel geen verschil te merken is tussen noordelijk en zuidelijk Nederlands. Ik vind het een opvallende tendens, er is duidelijk een behoefte ontstaan om te diversifiëren. Ik moet wel zeggen dat het meestal gaat om teksten die wel voor Belgische bedrijven bedoeld zijn, maar niet voor Nederlandse. Meestal heb je dus geen twee versies NL naast elkaar, maar soms (steeds vaker zelfs) wel. Het verschil met vroeger is dus eigenlijk dat de algemene betekenis van NL stilaan plaats heeft gemaakt voor ofwel NL-NL, ofwel BE-NL.
De afgelopen twee maanden heb ik twee opdrachten gekregen die de tendens van de markt om NL-NL en BE-NL als twee afzonderlijke varianten te beschouwen nog versterken, en duidelijk maken waardoor die gevoed wordt. Want zeg nu zelf, het lijkt economisch gesproken toch helemaal niet voordelig om twee versies van een tekst te willen, terwijl je met eentje kunt volstaan. Wel, het is op een andere manier wel voordelig om dat te doen, en dat hebben die twee laatste opdrachten me duidelijk gemaakt.
De eerste opdracht bestond erin een tekst die naar het NL(-NL) vertaald was te vervlaamsen. Het waren korte tekstjes, bedoeld voor een website van kantoorartikelen, waarbij telkens een bepaalde categorie artikelen in enkele lijntjes werd beschreven. In het begin was de opdracht niet heel duidelijk, maar op het einde bleek dat de klant zoveel mogelijk andere (Vlaamse) benamingen wilde voor zijn producten, zodat zijn site via zoveel mogelijk zoektermen gevonden kon worden. Hoe meer verschil, hoe liever. Mijn vervlaamsing werd zelfs om die reden afgekeurd: google gaf aan dat de teksten 'double content' bevatten, het aantal verschillen was dus te klein!
Mijn tweede opdracht is het vertalen (dus niet omzetten) van een NL-NL tekst naar een BE-NL. Opnieuw zijn het tekstjes voor een website van een handelaar, en opnieuw is het de bedoeling dat er zoveel mogelijk verschil zal zitten in de gebruikte woordenschat. Om dus opnieuw zoveel mogelijk verschillende zoektermen te genereren die de klant naar de bewuste site brengt. Het gevolg is dat ik nu op zoek moet naar Belgisch Nederlandse woorden, benamingen voor voorwerpen die decennialang in allerlei taalboekjes, tot en met Van Dale, zijn afgekeurd als zijnde Belgisch Nederlands en dus niet juist. De wereld op zijn kop, als het ware.
Ik vraag me af wat voor invloed dit op termijn (ik durf niet eens spreken van lange termijn) op het Nederlands zal hebben. Geen? Is dit gewoon een bevestiging van een situatie die er in de realiteit al lang is en eigenlijk altijd heeft bestaan? Of is er een beweging op gang gekomen waardoor de twee buurvarianten echt verder uit elkaar zullen groeien? Want laat ons wel wezen: verschillen zijn er altijd geweest. Tot voor kort echter kregen de Vlamingen dan te horen dat hun versie Belgisch Nederlands was en 'dus' de foute, want we zijn nu eenmaal in de minderheid, en de norm ligt in het noorden. Tegenwoordig worden de verschillen gewoon als varianten binnen dezelfde taal geaccepteerd. De onderlinge verstaanbaarheid is dus niet groter of kleiner dan vroeger. Maar hoe zal dit evolueren? Zullen de vertalers onder invloed van de eisen van hun klanten (en dus de markt) opnieuw de rol spelen die ze ten tijde van de Statenbijbel hadden, namelijk het vormen van het (dit keer Belgische) Nederlands?

Bron : Neder-L Blog http://nederl.blogspot.fr/2013/08/de-invloed-van-de-vertaler.html

Lire la suite

Parution de la nouvelle édition 2013 des Annales des Pays-Bas Français

28 Août 2013 , Rédigé par Les amis du néerlandais - Vrienden van het Nederlands

Parution de la nouvelle édition 2013 des Annales des Pays-Bas Français

L'association flamando-néerlandaise Ons Erfdeel vzw poursuit, comme certains le savent, déjà un double but:
► d'une part informer l'étranger sur la culture de Flandre et des Pays-Bas et,
► d'autre part, promouvoir la coopération culturelle entre tous les néerlandophones.

L'association s'efforce de réaliser ses objectifs par l'édition et la diffusion de publications
périodiques, rédigées en néerlandais et en diverses langues étrangères.

C'est l'occasion de rappeler que Ons Erfdeel réunit dans des Annales des textes d'auteurs francophones et néerlandophones autour de l'histoire, de la littérature, de la poésie, de l'évolution de la langue mais aussi autour des développements économiques, culturels et sociaux plus récents touchant les territoires appartenant autrefois aux anciens Pays-Bas Français ( Flandre, Artois, Hainaut...). Les textes sont dans les les deux langues : française et néerlandaise.C'est la 38ème édition des Annales des Pays-Bas Français qui paraîtra à mi-septembre 2013.

Son sommaire pour cette année est accessible ici.https://app.box.com/s/wt70e0pprh1en21c9536

256 pages et illustrations en couleurs. ISBN 978-9079705-160. France 34 Euros. Belgique 32 Euros. Pour le commander contact: adm (at) onserfdeel.be

M.E.

Lire la suite

La rentrée du réseau "Initiative pour le néerlandais"

26 Août 2013 , Rédigé par Les amis du néerlandais - Vrienden van het Nederlands Publié dans #réseau IN netwerk

La rentrée du réseau "Initiative  pour le néerlandais"

Après des vacances bénéfiques en pays néerlandophones pour certains et, dans d'autres contrées françaises ou européennes pour les autres, le réseau "Initiative pour le néerlandais" (IN) reprend sa bonne marche.

Tout d'abord, le réseau s'est penché sur l'organisation à venir du "Nederlands Café" avec le soutien de la fondation Ons Erfdeel et d'autres acteurs extérieurs. Cela devrait permettre à tout ceux qui veulent se perfectionner en néerlandais grâce à la pratique de conversation à batons rompus ou lors de séances préparées sur des thèmes divers : littérature, poésie, économie, différences culturelles entre pays, histoire, etc.

Le réseau s'implique aussi pour faire avancer la cause du néerlandais auprès des plus hautes autorités, ceci en particulier, pour obtenir une répartition plus cohérente des établissements d'enseignement secondaire au sein de la communauté urbaine de Lille Métropole ou encore pour faire bénéficier apprenants, étudiants et enseignants-chercheurs d'un environnement plus favorable. Nous en reparlerons.

Le réseau avance aussi dans la consolidation de sa future organisation et en particulier sur ses statuts afin de pouvoir procéder à sa déclaration comme association selon la loi française du 1er juillet 1901. Ceci est primordial pour pouvoir collecter des cotisations, recevoir des donations ou des subventions en toute légalité. Il s'est aussi assuré de pouvoir disposer de locaux et la Maison des Associations de Lille qui dispose d'infrastructures toutes très récentes et bien conçues a accepté notre domiciliation en son sein.

Enfin à l'instigation de la Maison du Néerlandais de Bailleul et de son président, la "Dictée du néerlandais" se précise et aura lieu, après plusieurs séances de travail de préparation pour son organisation, le 7 décembre 2013 à l'Université Catholique, Boulevard Vauban à Lille.

M.E.

Lire la suite